NIEUW! Folder Natuurlijk Papier & Karton

XXL Papier – Groot, groter, grootst!

Een handgeschilderd cyclorama, een soort 3D-panorama, van 23 meter lang, een 16 meter lange prent van de begrafenisstoet van Frederik Hendrik uit 1651 en ontwerptekeningen van 12 meter hoog voor de glas-in-loodramen van de Sint-Bavokerk in Haarlem. Het zijn enkele van de grootste werken op papier uit de collectie van het Rijksmuseum die zelden of nooit te zien zijn. Deze en vele andere indrukwekkend grote werken op papier zijn van 1 juli tot en met 4 september 2022 te zien op de tentoonstelling XXL Papier in het Rijksmuseum te Amsterdam.

Het gebruik van papier als kunstvorm heeft grote voordelen: het is relatief goedkoop en werken konden dankzij druktechnieken gemakkelijk in grote oplagen worden gemaakt en verspreid. Door vellen papier aan elkaar te lijmen konden ook gemakkelijk grote voorstellingen worden gemaakt. Toch zitten er ook nadelen aan het gebruik van papier. Het materiaal is kwetsbaar, waardoor er in de loop der eeuwen veel verloren is gegaan. Veel werk dat op XXL Papier te zien is, is dan ook uiterst zeldzaam. Zo is er een uniek papieren altaarstuk uit 1650 (Matthijs Borrekens, Gekruisigde Christus met Maria, Johannes en Maria Magdalena, prent, 196×126 cm) te zien. Een van de oudste werken is de stamboom van keizer Karel V uit ca. 1535 van Robert Péril (houtsnede, bijna 7 meter). Ook werk van hedendaagse kunstenaars wordt getoond: Gunkanjima van Sanne Peper (foto, 125x178cm) en De nachtwolken drijven het vergetene mee van Jacobien de Rooij (tekening, 306 x 606 cm).

Op reis door papieren landschap

De vondst van het cyclorama is de grootste ontdekking. Opgerold en zonder dat iemand wist wat het was lag het decennialang in het depot. In de collectiedatabase stond het geregistreerd als Kamerbehangsel. Ter voorbereiding op de tentoonstelling werd het voor het eerst uitgerold en onderzocht. De landschappen in knallende pastelkleuren bleken handgeschilderd en kleine gaatjes bovenin het papier deden de twijfel rijzen of dit wel een behang was. Archiefonderzoek wees uit dat het een deel was van het Reuzencyclorama, een bewegend panorama van maar liefst anderhalve kilometer lang met landschappen uit Zwitserland, Oostenrijk en Italië. Het werd halverwege de 19de eeuw in opdracht van de Duitse ondernemer Ferdinand Reichardt geschilderd door enkele Berlijnse decorbouwers. Reichardt reisde er mee door Nederland, België en Engeland en gaf er avondvullende voorstellingen mee die het publiek meenamen op een reis door het zuiden van Europa.

Cartons van glas-in-loodramen

Papier werd ook veelvuldig gebruikt als werkmateriaal. Zo zijn er cartons, ontwerptekeningen op ware grootte, te zien van onder meer gebrandschilderde ramen en een wandtapijt. De enorme cartons voor de vensters van de Sint Bavokerk stammen uit de 16e eeuw. De cartons voor de ramen van de Domkerk in Utrecht zijn in het begin van de 20ste eeuw ontworpen door Richard Roland Holst. Deze enorme werken zijn niet alleen indrukwekkend om te zien, maar illustreren ook dat in 400 jaar tijd het ambacht van het maken van glas-in-loodramen nauwelijks is veranderd.

Papier & Karton

28 juni, 2022

Verder lezen

Samen voor onze bossen

Gastblog van Patricia Dolman van PEFC over het belang van duurzaam beheerde bossen.

14 februari, 2022

Oude tekst lezen

Wetenschappers lezen ongeopende brief uit 17e eeuw met scantechnologie

Wetenschappers zijn erin geslaagd een honderden jaren oude ongeopende brief te lezen. De brief werd gevonden in een koffer van een Haagse postmeester.

11 maart, 2021

Verloop Drukkerij drukt al 100 jaar stempel op veranderende markt

In deze serie komen drukkerijen aan het woord over hun werk en de uitdagingen. Deze keer komt Verloop Drukkerij in beeld.

7 juli, 2022