Verontreinigingsbron

Volgens een onderzoek van Foodwatch is veel voedsel verontreinigd met minerale oliën. Naar de mening van Foodwatch komt dat door contact met de kartonnen verpakking waarin het voedsel is verpakt. Let wel, Foodwatch heeft voedsel laten onderzoeken op de aanwezigheid van minerale oliën, niet de migratie ervan van de verpakking richting voedsel. Dat de minerale oliën via het karton in het voedsel zijn terechtgekomen is een mening van Foodwatch. 

Hoe kunnen minerale oliën in karton terecht komen? In oud papier bevindt zich drukinkt, onder meer van gebruikte kranten en tijdschriften. Inkt kan minerale oliën bevatten. Met de recycling van oud papier zouden die minerale oliën terecht kunnen komen in karton en vervolgens kunnen migreren naar het verpakte voedsel. Er zijn ook kartonnen verpakkingen die zijn gemaakt met verse houtvezels. Deze verpakkingen zouden bedrukt kunnen zijn met inkt die minerale oliën bevat. Dat laatste komt niet of zelden voor nu voor het bedrukken van verpakkingen juist inkten worden gebruikt, die geen minerale olie bevatten.

Foodwatch beperkt het probleem tot verpakkingen. Minerale oliën kunnen echter afkomstig zijn uit diverse bronnen eerder in de productieketen. Voordat een product in zijn uiteindelijke (kartonnen) verpakking terecht komt kan het daardoor reeds minerale oliën bevatten, ongeacht het verpakkingsmateriaal. Minerale oliën zijn ook aangetroffen in voedsel dat was verpakt in plastic, aluminiumfolie of blik.

  • Diverse voedingsmiddelen worden na de oogst en/of tijdens de verwerking met minerale oliehoudende stoffen behandeld, zoals stofbinders en glansmiddelen.
  • In de productie- en transportketen worden (verpakkings)materialen gebruikt die bewust zijn behandeld met olie, zoals jute- en sisalzakken waarin bijvoorbeeld cacao- en koffiebonen worden getransporteerd.
  • Machines die worden gebruikt bij de oogst van voedingsmiddelen en die bij de verwerking van levensmiddelen worden ingezet gebruiken minerale oliën.
  • Minerale oliën zijn aanwezig in verontreinigende stoffen die via uitlaatgassen, wegverharding en bandenslijtage in het milieu terechtkomen.
  • De mate van migratie van minerale oliën wordt beïnvloed door onder meer de temperatuur, de duur van de blootstelling, de vluchtigheid van de MOAH of MOSH, de afstand tot de bronnen en de samenstelling van de bronnen. Per product en verpakking gelden verschillende uitkomsten.
  • Migratie van MOSH en MOAH kan ook andersom plaatsvinden: Verpakkingen die door het voedsel besmet worden.

 

Quote: Albert Heijn: Op dit moment is er weinig eenduidige informatie beschikbaar over bronnen en mate van migratie waaruit blijkt hoe de aanwezigheid van MOAH effectief gereduceerd kan worden. Minerale oliën kunnen namelijk afkomstig zijn uit diverse bronnen, niet alleen uit de primaire verpakking.

 Conclusie

Waar en in welke fase van het productie- en transportproces vindt de verontreiniging met minerale oliën plaats? Gebeurt dat via de kartonnen verpakking of al eerder, bijvoorbeeld tijdens de oogst, de voedselverwerking of het transport? Over de belangrijkste verontreinigingsbronnen en de wijze van migratie naar voedsel vanuit de verpakking bestaat nog geen overeenstemming. Geschikte analysemethoden voor aard, mate en migratiewijze zijn nog niet beschikbaar. Maatregelen nemen tegen de gevaren en het gebruik van minerale oliën vergt een nauwkeurig vaststellen van bronnen van verontreiniging. Zorgvuldige analyse van de productieketen en goede bescherming van het product zijn noodzakelijk. De discussie over minerale oliën is dan ook een verantwoordelijkheid van de hele voedselketen.  

Onderzoek

Omdat nog veel kennis over de migratie van minerale oliën via kartonnen verpakkingen ontbreekt, is het maken van beleid en wetgeving lastig. De Europese Commissie heeft de lidstaten officieel opgeroepen risicoproducten te onderzoeken op de aanwezigheid van minerale oliën en de bron van verontreiniging. Nederland zal daaraan gaan deelnemen. Het onderzoek loopt door in 2017 en 2018.