Speciaal Papier en karton

  • Aquarelleerpapier - Papier voor het schilderen van aquarellen moet over bepaalde eigenschappen beschikken. Het is papier in gewichten van 120 tot 850 g/m². De papieren worden gemaakt met vezels van hout of van katoen. Soms zijn de papieren gestreken en gevuld met calciumcarbonaat om het verouderen tegen te gaan. Het papier kan extra worden gekleurd met opwitter om het witter te laten lijken. Er bestaan verschillende soorten die onderverdeeld kunnen worden naar oppervlaktestructuur:
    • Grofkorrelig;
    • Gesatineerd;
    • Fijnkorrelig;
    • Torchon.

    Het papier is verkrijgbaar in verschillende formaten, rollen of in een blok.

  • Archiefpapier - Aan het behoud van het nationaal erfgoed worden hoge eisen gesteld. Voor conservering van voorwerpen, archiefbestanden en boeken wordt vaak papier gebruikt. Het papier dient dan als beschermlaag tegen zuren uit de omgeving. Archiefpapier vervult deze behoud- en beschermfuncties. In Nederland moet archiefpapier voldoen aan eisen die worden voorgeschreven door het ICN (Instituut Collecties Nederland). Dit instituut is opgegaan in de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Reinheid en houdbaarheid zijn belangrijke eisen. Het papier moet pH-neutraal en in een zuurvrije omgeving geproduceerd zijn. Daarnaast moet het papier over een zeker percentage calciumcarbonaat beschikken. Dit zorgt voor een buffer tegen zuuraanvallen.
  • Barietpapier - Fijn houtvrij papier dat glad is gelijmd en voorzien van een laagje bariumsulfaat. Barietpapier wordt gebruikt om een scherpe afdruk te maken van zetsel om dat vervolgens op de offsetplaat te reproduceren. Barietpapier dient ook voor lichtgevoelige fotografische papieren. Het geeft volgens kenners meer diepte aan een beeld. Barietpapier is lang houdbaar.
  • Bijbelpapier - Een speciaal soort papier voor boeken is bijbelpapier. Dit papier is dun maar sterk. Het gewicht is 25 tot 50 g/m². Bijbelpapier is een hoogwaardig papier. Voor een bijbel moet dun papier worden gebruikt. Het boek wordt anders te dik. Voor het bedrukken van dit papier worden speciale machines gebruikt om het doordrukken van de inkt naar de achterzijde (doorslag) te voorkomen.
  • Bitumenpapier - Bitumenpapier is inpakpapier voor de zwaarste toepassingen. Het wordt veel gebruikt voor export, als binnenwand van dozen en kisten. Bitumenpapier bestaat uit twee lagen papier met elk een bitumenlaag. Bitumen wordt verkregen uit steenkool of hout. Bitumen is een belangrijk bestanddeel van asfalt en wordt toegepast in wegverhardingen, dakbedekking en geluidsisolatie. Bitumenpapier wordt verstevigd door een polyester rooster. Daardoor wordt het ook ondoordringbaar (voor waterdamp) en waterdicht. Versterkt bitumenpapier wordt onder meer gebruikt voor industriële en maritieme verpakkingen.
  • Braillepapier - Braillepapier wordt vaak uit wat ruwere papiersoorten geproduceerd. Het papier dient taai te zijn. Het moet tweezijdig brailleschrift kunnen dragen. Het is een hoogwaardig, zwaar papier variërend van 120 tot 160 gram. Lees meer over Braillepapier
  • Carbonpapier - In de tijd zonder kopieerapparaten werd carbonpapier algemeen gebruikt. Het zwarte carbon op de achterzijde van het carbonpapier kan op ander papier worden overgebracht door er druk op uit te oefenen. Het carbonpapier wordt tussen twee vellen papier gelegd. Door het te beschrijven of in de schrijfmachine te stoppen, wordt de originele tekst van het bovenste papier via het carbonpapier op het tweede vel doorgeslagen. De kopie wordt daarom ook wel 'doorslag' genoemd.
  • Cellofaan - Een dunne, transparante film gemaakt van cellulose. Cellofaan is glanzend en transparant. Het is vochtdicht en soms gekleurd. Cellofaan is ongevoelig voor droge gassen, vet en bacteriën en wordt als verpakkingsmateriaal gebruikt voor voedsel en als venster in een envelop.
  • Crêpepapier - Crêpepapier is zo dun dat het bijna doorzichtig is. Het kan niet of met grote moeite worden beschreven. Crêpepapier wordt voornamelijk gebruikt voor versieringen: van (onderdelen van) slingers tot feestkleding. Het is in vele kleuren verkrijgbaar. Als het papier nat wordt, lopen de kleurstoffen gemakkelijk uit het papier. Crêpepapier is bijzonder brandbaar.
  • Eetbaar papier - Het zogenoemde eetbare papier is wordt ook wel ouwel genoemd. Het is in wezen geen papier, maar een dun wit ongedesemd baksel van rijstzetmeel of aardappelzetmeel. Het wordt gebruikt als ondergrond voor verschillende soorten koek. Ouwel wordt in de Oud-roomse, Oudkatholieke en Rooms-katholieke Kerk gebruikt tijdens de eucharistie. Het dient hiervoor van zuiver tarwemeel, zonder toevoeging van gist of andere ingrediënten, te zijn gemaakt. Na de zogenaamde consecratie wordt ouwel ook wel hostie genoemd.
  • Etikettenpapier - Etikettenpapier is een speciale papiersoort die wordt ingezet voor het etiketteren van bijvoorbeeld flessen. De eigenschappen van het papier zijn onder meer:
    • natsterk;
    • loogbestendig;
    • goede drukeigenschappen;
    • hoge opaciteit, ook in natte toestand;
    • dimensiestabiel;
    • weerstand tegen afwrijven.

    De natsterkte van het papier voorkomt dat bij het vullen van de flessen het etiket wordt beschadigd. De loogbestendigheid zorgt ervoor dat de etiketten niet desintegreren na het losweken. Er bestaan meerdere soorten etikettenpapier, afhankelijk van de toepassing.

  • Groeipapier -

    Groeipapier is papier waarin zaden (bloemzaden, kruiden of spruitgroente) zijn verwerkt. Na het lezen van de boodschap kan het papier worden geplant en groeien de zaadjes uit tot planten. Groeipapier is te verkrijgen met verschillende zaden (bloemzaden, kruiden of spruitgroente) en in meerdere soorten papier (van katoen tot gerecycled papier). 

  • Honingraat karton - Honingraatkarton is oersterke kartonsoort. De naam slaat op de manier waarop het materiaal is opgebouwd. Er wordt gebruik gemaakt van een sandwichconstructie bestaande uit twee vlakke platen en een kartonnen kern opgedeeld in vele zeshoekige cellen. Die vorm lijkt op die van een honingraat. De kern is loodrecht op de vlakke platen georiënteerd. Dat maakt honingraatkarton bijzonder sterk. Het kan een verticale druk van 40 ton/m2 verdragen. Daarbij is honingraatkarton licht, kent het een grote buigstijfheid en heeft het enorme maatvastheid (maatwerk blijft gegarandeerd). Dat levert een gunstige gewicht/prestatie verhouding op, met de bekende milieuvriendelijke eigenschappen van karton.
  • Huisstijlpapier - De huisstijl van een bedrijf omvat de vormgeving die in alle visuele uitingen kan worden toegepast. Deze uitingen voldoen aan vooraf vastgelegde regels. Huisstijlpapier speelt een belangrijke rol in de huisstijl van een bedrijf. Briefpapier, visitekaartjes, enveloppen en jaarverslagen stralen door een huisstijlpapiersoort een eenheid uit. Huisstijlpapier is een ongestreken papiersoort. Het is geschikt voor offsetbedrukking en digitale bedrukking, maar is ook beschrijfbaar. Het is verkrijgbaar in verschillende gramgewichten en soorten en geschikt voor verschillende nabewerkingen zoals vouwen en nieten.
  • Isolatiepapier - Een zeer sterk gedroogd en in isolatieolie gedrenkt papier op basis van zuivere cellulose dat gebruikt wordt om elektrische wikkelingen van elkaar te isoleren.
  • Kalkeerpapier - Semi-doorschijnend papier gemaakt van katoenen lompen en houtcellulose, behandeld met natuurlijke hars en terpentijn of lijnolie met alcohol. Vroeger werd kalkeerpapier gebruikt voor het maken van een kopie. Een vel kalkeerpapier werd tussen twee bladeren gelegd. Op het eerste werd geschreven. Het kalkeerpapier drukte door naar het tweede.
  • Kraftpapier - Ook bekend als bruin pakpapier. Er is een gebleekte variant. Kraftpapier is sterk papier. Het wordt niet alleen als verpakkingsmiddel aangewend. De bovenste en onderste laag van golfkarton is van Kraftpapier. Kraftpapier wordt bovendien ingezet als opvul- en buffermateriaal voor het vullen van lege plekken in dozen. Kraftpapier wordt geleverd in diverse breedtes en gramsgewichten.
  • Krantenpapier - Nederlands krantenpapier bestaat voor 80% uit oudpapier. Het resterende vezelmateriaal is afkomstig van dunningshout van duurzaam beheerde productiebossen. Jaarlijks wordt circa 450.000 ton krantenpapier geproduceerd in Nederland. De dikte van krantenpapier kan verschillen naar gelang het gebruik. De gewichten variëren van 40 tot 52g/m², maar kunnen oplopen tot 65g/m². Voor het papier van kranten wordt gebruik gemaakt van mechanische pulp. Dat is pulp die wordt verkregen door het vermalen van houtsnippers. Krantenpapier heeft de volgende eigenschappen:
    • korte levensduur;
    • licht bestand tegen weersinvloeden;
    • goedkoop;
    • prima recyclebaar;
    • goede drukeigenschappen;
    • beperkt gewicht;
    • goed vouwbaar.
  • Lakmoespapier - Lakmoespapier is een indicatorpapier. In dit papier (een vloeipapier dat nauwelijks is gelijmd) is een kleurstof (lakmoes)opgenomen. In een zure oplossing kleurt de kleurstof rood. In een basische oplossing kleurt de kleurstof blauw.
  • Maskeerpapier - deze papiersoort wordt ook wel afplakpapier genoemd. Het wordt bijvoorbeeld gebruikt door stukadoors, schilders en autoschadeherstelbedrijven. Maskeerpapier is leverbaar op apparaatrol en handrol. Maskeerpapier is een sterk verlijmd effen bruin papier van 45 gr/m2.
  • Meatsaver-papier - Conserveringspapier voor vers vlees en versproducten. Het is een kleurbehoudend papier dat verkleuring, uitdroging en gewichtsverlies van verse vleesproducten voorkomt.
  • Oliepapier - Onbewerkt kraftpapier neemt vocht en vet op, waardoor het papier inboet aan sterkte. Daarom is oliepapier ontwikkeld. Het papier is geïmpregneerd met zuivere paraffine. Dit zorgt voor waterafstotende en vetwerende eigenschappen. Oliepapier wordt gebruikt om exportkisten te bekleden ter voorkoming van condensvorming op de producten in de kist. Oliepapier is zeer geschikt voor het verpakken van vette onderdelen, gereedschap, tandwielen, kettingen, kogellagers etc. Oliepapier zorgt ervoor dat producten die vet moeten blijven ook vet blijven. Zo wordt bijvoorbeeld roestvorming op metalen voorwerpen voorkomen.
  • Paper foam - PaperFoam is een relatief nieuwe papiersoort. Het is 100% biologisch afbreekbaar en recyclebaar. Het is een zeer licht en flexibel materiaal en heeft een bijzonder lage carbon footprint. De basis bestaat uit hernieuwbare grondstoffen. Lees meer op www.paperfoam.nl.
  • Pergamijn - Pergamijn is een langdurig gemalen, glanzend en doorschijnend houtvrij papier met een gewicht van 30-70 g/m². Ongekleurd en zonder persing is het vetdicht, maar gekleurd en/of geperst is het minder vetdicht. Pergamijn is bekend van het tussenvel in fotoalbums met een spinnenweb persing.
  • Plakkaatpapier - Deze papiersoort wordt gebruikt om plakkaten of affiches te maken. Denk aan plakkaten op publicatieborden. Het is een wit drukpapier, natvast en meestal eenzijdig glad. Bedrukt en gevouwen moet het enige tijd in water (het waterige lijmmengsel) kunnen worden bewaard voordat het wordt opgehangen. De achterzijde van het papier is doorgaans blauw of grijs. Het papier heeft een gramgewicht van ongeveer 140 g/m².
  • Ponskaartenkarton - Voor gegevensinvoer in computers werd vroeger ponskaartenkarton gebruikt. Het papier is stijf en kent een hoog gewicht. Het papier wordt ook ingezet voor vliegtuigtickets en parkeerkaartjes. Het papier heeft weinig of geen vulstof en bestaat uit pure cellulose. Bovendien is het zeer glad en moet het over goede loopeigenschappen beschikken voor de verwerkingsmachines.
  • Radeerpapier - Naaipatronenpapier
  • Rijstpapier - Van oudsher wordt rijstpapier gebruikt voor het maken van transparante technische tekeningen, waarvan blauwdrukken werden gemaakt als kopie. Rijstpapier heeft als eigenschap dat Oost-Indische inkt niet uitloopt op dit papier.

    Rijstpapier wordt niet alleen van rijststro gemaakt (zoals bijvoorbeeld in Italië), maar ook van andere plantenvezels: bamboe, hennep, rijstmeel, moerbei of sandelhout. De plantenvezels worden geweekt in water, waarna er een pulp van wordt gemaakt. Deze pulp vormt de basis van het papier. De gebruikte plantenvezels bepalen de (natuurlijke) kleur van het papier. Rijstpapier is verkrijgbaar in verschillende diktes. Rijstpapier is zeer sterk. Diverse gebruiksvoorwerpen worden er van gemaakt. De dunne soorten rijstpapier zijn bijvoorbeeld populair als lampenkap of lichtdoorlatend kamerscherm. Het papier heeft een onregelmatige structuur (de vezels zijn zichtbaar) en het materiaal is gekreukt. De dikkere soorten zijn wel glad en kunnen worden gebruikt bij kalligrafie of schilderen. Rijstpapier kan goed worden geverfd. Structuren, zoals bloemblaadjes, kunnen er in worden aangebracht.

  • Thermisch papier - Thermisch papier wordt gebruikt voor etiketten (met variabele informatie), kassabonnen en faxpapier. Het papier is gestreken met een coating, waarin inktcapsules zitten. Die capsules breken open wanneer het papier plaatselijk wordt behandeld met hitte. Door die verhitting goed te sturen, kunnen streepjescodes en letters en cijfers worden gedrukt.
  • Transparant/doorschijnend papier - Doorschijnend papier ontstaat door lang malen van papiervezels. Het papier wordt geproduceerd bij een heel lage snelheid. Door de hoge maling verliest het papier zijn water slecht tijdens het productieproces. Het papier krijgt een oppervlaktebehandeling zodat het beter beschrijfbaar wordt en minder snel vingerafdrukken laat zien. De papiersoort wordt veel gebruikt in brochures en jaarverslagen.
  • Vetvrij papier - Papier dat geen of weinig vet opneemt. Het wordt hoofdzakelijk gebruikt bij de bereiding en verpakking van voedsel, zodat vetstoffen niet uit het voedsel in het papier trekken.
  • Vloeipapier - Sigarettenpapier of vloeipapier is zeer dun, smaak- en geurloos papier met een gramgewicht van 18-24 g/m². Het bestaat uit cellulose (houtcelstof) en calciumcarbonaat als vulstof (ongeveer 30%). Vroeger werd rijstpapier gebruikt . Daarnaast worden stoffen toegevoegd, die het papier witter maken (opwitter) en zorgen dat de as er beter uitziet en de sigaret gelijkmatig opbrandt.

    Vloeipapier is tevens de benaming van een papiersoort met een zeer hoog absorptievermogen. De papiersoort werd vooral gebruikt voor de absorptie van inkt. Het werd per vergissing ontwikkeld, toen een papierfabrikant in een partij papierdeeg vergat lijm toe te voegen. De introductie van de balpen en later de PC hebben het vloeipapier praktisch volledig uit de kantoorwereld verdreven. In de de industrie en laboratora wordt dit papier nog wel gebruikt.

  • Waarde- en veiligheidspapier - Veiligheidspapier wordt vaak uit lompen gemaakt. Het heeft goede interne lijming en meestal ook een oppervlaktebelijming. Het papier moet verouderingsbestendig en radeerbaar (bestand tegen bijvoorbeeld krassen en gummen) zijn en goede sterkte-eigenschappen bezitten. Papiergeld, aandelen, waardebonnen en dergelijke worden als veiligheidsdocumenten aangemerkt. Voor de productie van het papier worden speciale celstoffen gebruikt. Voor bankbiljetten wordt bijvoorbeeld veel gebruik gemaakt van een katoensoort met lange vezels. Bovendien worden kunststofvezels gebruikt. Verder beschikken bankbiljetten met het oog op de veiligheid onder andere over een watermerk. Maar er zijn meer elementen in het papier, die de veiligheid van waarde- en veiligheidspapier vergroten. Lees meer hierover onder Geld.
  • Zijdepapier - Dun, zacht en betrekkelijk sterk papier, veelal gebruikt voor verpakkingsdoeleinden. Zijdepapier beschermt krasgevoelige produkten en is een ideaal opvulmateriaal. Zijdepapier is prima te bedrukken. Zijdepapier is leverbaar als zuur- en chloorvrij papier en is 100% recyclebaar. Het gewicht bedraagt 12 tot 30 g/m2. Wit zijdepapier wordt vaak gebruikt voor het verpakken van lederwaren, confectie, parfumeriewaren, sierraden, porcelein, glas en geschenkartikelen.