Milieucentraal vliegt uit de bocht in tassendiscussie

We verbruiken meer plastic tasjes dan we denken. Per jaar ongeveer 250 stuks die vaak maar één keer worden gebruikt. De gemiddelde Nederlander gooit jaarlijks 1,5 kilo plastic tassen bij het afval. Plastic is niet eenvoudig en snel afbreekbaar en de recycling (dat betekent niet alleen inzameling maar ook hergebruik) ervan kan,  zeker in vergelijking met andere grondstoffen, veel beter. Gebruikt plastic belandt geregeld op plekken waar het niet thuis hoort. Plastic zwerfafval is een mondiaal probleem. In 2050 bevatten de oceanen meer plastic dan vis. Met het verbod op gratis plastic tassen speelt de overheid in op deze problematiek.

Het tasjesverbod heeft geleid tot discussie. Winkeliers zoeken naar alternatieven. In veel gevallen is dat papier. Het tasjesverbod geldt niet voor gratis papieren tassen. Papier heeft een bron die aantoonbaar duurzaam wordt beheerd en gerecycled. Het product is bij uitstek geschikt voor een circulaire economie. Sinds de verdragen van Parijs werkt ook Nederland toe naar zo’n economie. Olie en plastic zijn niet geschikt voor een circulair systeem. De bron raakt op, de recycling is beperkt en bij de verbranding komt nieuwe CO2 vrij. Bij eventuele verbranding van hout en papier komt de eerder in de houtvezel opgeslagen CO2 vrij. Dat is CO2-neutraal. Dan het hergebruik van papier: 86% recycling. En ruim 80% van het in Nederland gemaakte papier en karton bestaat uit oudpapier.

Ondanks deze circulaire eigenschappen zijn er critici. Afgelopen zondag kreeg Linda Nijenhuis van Milieu Centraal het podium van het NOS-journaal. ‘Mensen hebben het idee dat papier veel milieuvriendelijker is dan plastic. Maar dat klopt niet’, zei Nijenhuis. Om vervolgens te stellen dat ‘als je kijkt naar alle milieufactoren dan is een papieren draagtas meestal vervuilender dan een plastic tasje.’ Interessant. ‘Alle’ milieufactoren worden bekeken, terwijl de kernwaarden van een circulaire economie niet worden genoemd.

Milieu Centraal baseert de uitspraken op een rapport van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KiDV). Dit rapport heeft veel kritiek gekregen en is daarom aangepast. De review commissie die het onderzoek kritisch bekeek, benadrukte ook na de aanscherping ervan, dat de studie niet volledig ISO conform was uitgevoerd. Het resultaat van de studie was daardoor nog steeds niet geschikt voor het ondersteunen van keuzen tussen draagtassen, aangezien dit besluitvorming inhoudt op basis van een vergelijking van de afzonderlijke tassen. Voor dergelijke besluitvorming heeft ISO strikte eisen geformuleerd. En daaraan is in deze studie slechts ten dele voldaan. Gevolg: het resultaat van de studie kan hoogstens informatief worden gebruikt. Informatief over de potentiele milieu-effecten van verschillende draagtassen en hoe die zijn opgebouwd. Milieucentraal weet dit maar maakt toch een ongenuanceerde vergelijking, kiest tegen papier en vliegt daarmee uit de bocht. Het KiDV heeft bij eerdere publieke uitingen foutieve claims terecht gewezen. Nu (nog) niet. De NOS-journaalredactie had de journalistieke grondregel van hoor en wederhoor in acht kunnen nemen. Onderzoek, bijvoorbeeld door middel van een telefoontje naar de Koninklijke VNP, had tot een andere reportage moeten leiden. 

Share :