Energie

De energie die benodigd is voor de productie van een boek kan in drie categorieën worden verdeeld.

  • Energie om de grondstoffen te maken.
  • Energie om het boek te produceren.
  • Energie om de uitgeverij te laten draaien.

Papierproductie

De hoeveelheid energie die benodigd is om papier te produceren is voor veel papiersoorten te achterhalen via Paper Profiles. Hierin staat de hoeveelheid aangekochte elektriciteit per ton geproduceerd papier vermeld. Vanuit de duurzaamheidsgedachte geldt: hoe lager, hoe beter. De gebruikte energiemix verschilt per fabriek. Niet hernieuwbare fossiele brandstoffen zoals olie, aardgas en steenkool, leiden tot uitputting van natuurlijke bronnen. Verbranding ervan veroorzaakt emissies (CO₂, stikstofoxiden, zwaveloxides, etc.). Kernenergie is op zich een schone bron, maar er kleven problemen aan in de afvalfase. Het gebruik van alternatieve energiebronnen zonder deze neveneffecten is interessant. Biomassa is inmiddels een belangrijke energiebron voor de papier- en kartonsector. Schors, bladeren, lignine (de stof die voor de verbinding van de houtvezels in de boom zorgt) en oudpapier dat niet meer kan worden gerecycled, worden gebruikt als energiebron. De papier- en kartonindustrie zet in op de biobased economy en wekt in veel gevallen haar eigen energie op. Scandinavische papierfabrieken zijn inmiddels energieleverancier voor duizenden huishoudens. De Nederlandse papier- en kartonindustrie wil met de Energietransitie Papierketen een energiereductie van 50% realiseren in 2020. De Europese papierindustrie heeft haar CO2-uitstoot per ton geproduceerd papier sinds 1990 verminderd met 40%. De wijze waarop papier wordt geproduceerd is van invloed op het energiegebruik. Papier uit ‘nieuw hout’ kan op een mechanische en een chemische manier worden gemaakt. Bij de chemische manier (met gebruik van chemicaliën) wordt doorgaans minder hout en energie gebruikt.

Een voordeel in energieverbruik kan worden bereikt met de productie in een zogenoemde geïntegreerde fabriek. De pulp- en papierproductie vinden daarbij op één fabriekslocatie plaats. Restenergie van de pulpproductie wordt ingezet bij de papierproductie. De pulp hoeft bovendien niet eerst gedroogd en vervolgens getransporteerd te worden naar de papierfabriek. Het productieproces verloopt daardoor energie-efficiënter. Echter, moderne, niet-geïntegreerde fabrieken kunnen ook een zeer hoge efficiëntie bereiken.

Boekproductie

Het energieverbruik zo laag mogelijk houden levert kosten- en milieuvoordelen op. Bedrijven kunnen kiezen tussen energie uit grijze en groene stroom. Vanuit het oogpunt van duurzaamheid verdient groene stroom de voorkeur. Milieucertificeringen zoals ISO 14001 bieden transparantie en laten zien dat het energieverbruik van een bedrijf op systematische wijze wordt bijgehouden en geëvalueerd. Daarbij stelt een bedrijf met een milieucertificering zichzelf een energiereductie tot doel. Per boek is getracht om de hoeveelheid energie te achterhalen, die benodigd was om het boek te drukken en af te werken.

Uitgeverij

Het energieverbruik van de uitgeverij volgt onder meer uit het kantoorgebruik, de dienstreizen en het woon-werkverkeer van de medewerkers. Uit onderzoek blijkt dat de impact van het energieverbruik van de uitgeverij ongeveer 6% is van de totale footprint van het boek. De bij dit onderzoek betrokken uitgeverijen verschillen in grootte, type huisvesting, hoeveelheid zakelijke kilometers en woon-werkverkeer van medewerkers.