Techniek

Druktechnieken en -methoden

Drukken is een vermenigvuldigingsprocedé. Voor het weergeven van een onderwerp wordt drukinkt overgebracht op het te bedrukken materiaal. Dit gebeurt met behulp van een drukvorm en drukkracht. Enkele druktechnieken zijn te onderscheiden:

  • hoogdruk of boekdruk (flexodruk, houtsnede, houtgravure, linosnede en stempeltechniek);
  • vlakdruk of offset (steendruk of lithografie als oer-vorm);
  • diepdruk (etsen);
  • doordruk (zeefdruk, stencilen).

Meer weten over druktechnieken? Klik hier. Een aantal drukmethoden is te onderscheiden.

Rotatiepers

Met deze drukmethode wordt het papier niet met vellen maar van een rol ingevoerd in de drukpers. De persen bedrukken beide zijdes van het papier tegelijk in een hoog tempo. De techniek is mede daardoor per boek relatief goedkoop. Een rotatiepers kent een lange insteltijd en een hoog inschietverlies van papier. Pas vanaf 2000-3000 exemplaren is de drukmethode concurrerend.

Vellen-offset

Met deze drukmethode wordt het papier met vellen in de drukpers gevoerd. Voordelen ten opzichte van rotatie zijn: relatief minder papierverlies bij oplages tot circa 3000; een hogere drukkwaliteit; een (vaak) flexibelere planning. Oplages onder de 1000 leveren daarentegen relatief veel papierverlies op. Voor echt lage oplages (tot ongeveer 200 exemplaren) is vellen-offset kosten- en milieutechnisch niet de meest geschikte druktechniek.

Rollen inkjet machine

Dit is een relatief nieuw alternatief voor vellen-offset. Het betreft een Inkjet-rotatiepers die een volledig boekblok produceert (geen katernen), dat direct kan worden afgewerkt tot een boek. Voordelen: kortere insteltijden; reductie materiaalverlies bij het instellen (gemiddeld slechts 3% inschietverlies); ontbreken van printplaten; volledig geïntegreerde productielijn. Daardoor is deze rotatietechniek ook interessant voor kleinere oplages. De drukmethode is niet voor alle boeksoorten geschikt. Boekblokken kunnen alleen garenloos worden gebonden. Ingenaaide hardcover boeken kunnen door een rollen Inkjet machine niet worden eproduceerd.

Digitale printers

Deze drukmethode is sterk in opkomst en geldt als alternatief voor de traditionele druktechnieken. De vaste kosten per drukwerkopdracht zijn laag. De variabele kosten per vel zijn daarentegen hoger dan bij de andere druktechnieken, onder meer door de lagere productiesnelheid en kleinere formaten. Digitaal drukken is vooral geschikt voor kleine oplages en spoedklussen. In duurzaam opzicht is digitaal printen gunstig omdat er nauwelijks inschietafval ontstaat en overproductie nagenoeg is uitgesloten.

Printing on Demand (PoD)

PoD is een digitale printmethode waarbij boeken ‘on demand’ worden gedrukt. Complete oplages hoeven niet meer gedrukt te worden dan wel op voorraad te worden gehouden. PoD is een effectieve manier om overproductie tegen te gaan. De prijs per boek is relatief hoog wat PoD minder geschikt maakt voor hogere oplagen.